Uzun ekran müddəti uşaqların inkişafına təsir edir
Uzun müddət ekran qarşısında vaxt keçirən uşaqlarda akademik göstəricilərin və dil inkişafının daha zəif olduğu müəyyənləşdirilib.
AzEdu.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, “JAMA Pediatrics” jurnalında dərc olunan qlobal araşdırmada 64 ölkədən 2,8 milyondan çox uşağın məlumatları təhlil edilib.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, yüksək ekran müddəti uşaqlarda daha aşağı akademik göstəricilər, zəif dil inkişafı, emosional və həmyaşıdlarla bağlı problemlərlə əlaqəlidir. Həmçinin ekran qarşısında çox vaxt keçirən uşaqlarda depressiya və narahatlıq əlamətləri, aqressiv davranış və diqqət çatışmazlığı ilə bağlı problemlərin daha çox müşahidə olunduğu bildirilib.
Araşdırmada smartfon, televizor və digər rəqəmsal cihazlardan istifadə ilə yanaşı, sosial mediada vaxt keçirmə, oyun oynama və videozənglər də nəzərə alınıb.
Alimlər yüksək ekran müddətinin təsirinin ailənin sosial-iqtisadi vəziyyəti, valideyn davranışları və vaxtından əvvəl doğuş kimi uşağın inkişafına təsir edən digər amillərlə müqayisə edilə biləcək səviyyədə olduğunu qeyd ediblər.
Bununla belə, ekspertlər nəticələrin ekran istifadəsinin yeniyetmələrdə emosional problemlərin əsas səbəbi olduğunu göstərmədiyini vurğulayıblar. İspaniyanın Saraqosa Universitetinin müəllimi Tatiana İniqez Berrozpe bildirib ki, ekran istifadəsi uşağın emosional vəziyyətini və ya akademik göstəricilərinin aşağı olmasını izah edən yeganə amil deyil.
Loughborough Universitetinin professoru Ester van Sluys isə araşdırmada ekran istifadəsinin müxtəlif növləri arasında kifayət qədər fərqləndirmə aparılmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, sosial media və ya oyun kimi konkret fəaliyyətlərin təsiri barədə dəqiq nəticə çıxarmaq üçün daha çox məlumat tələb olunur.
