Neftçala rayonu Bankə qəsəbəsi haqqında - MARAQLI FAKTLAR
Kür çayının sahilində yerləşən, zəngin tarixi və qədim yaşayış ənənələri ilə seçilən Bankə qəsəbəsi balıqçılıq mədəniyyətinin ən önəmli mərkəzlərindən biri olub.
“Bankə” adı “sahil”, “dayaz yer”, “kiçik boğaz” mənalarını ifadə edir və Xəzərin dayaz sahələrini – xüsusilə “Kür bankəsi”ni xarakterizə edir.
XIX əsrdən etibarən formalaşan bu yaşayış məntəqəsi, Tatarməhlədə yaradılmış “Boji Promısel”in köçürülməsi ilə balıqçılıqda böyük inkişaf mərhələsi yaşayıb.
SSRİ dövründə fəaliyyət göstərən Bankə Balıq Kombinatı qəsəbəni regionun sənaye mərkəzinə çevirib. Buradan əldə olunan məşhur qara kürü isə Joseph Stalin, Margaret Thatcher, Indira Gandhi kimi dünya liderlərinə qədər uzanıb.
1918-ci ildə bölgə ağır sınaqlardan keçib. Kür boyunca irəliləyən daşnak-bolşevik birləşmələrinə qarşı yerli əhali ilə birlikdə döyüşən Qafqaz İslam Ordusu əsgərləri bu torpaqlarda şəhid olub. Bankə qəsəbəsinin Seyidlər məzarlığında dəfn edilən həmin şəhidlərin xatirəsinə abidə kompleksi ucaldılıb.
1968-ci ildə aparılan qazıntılar isə Bankənin daha qədim tarixə malik olduğunu sübut edib – aşkar edilən saxsı nümunələri bunun bariz göstəricisidir.
Və maraqlı bir fakt – Azərbaycanda ilk aptek 1850-ci ildə məhz burada, bir balıqçı gəmisində fəaliyyətə başlayıb.
